Lachen in Museum Boijmans

Philips Galle, Portret van een nar, ca 1570, gravure, collectie Noord-Hollands Archief, Haarlem

Philips Galle, Portret van een nar, ca 1570, gravure, collectie Noord-Hollands Archief, Haarlem

Op 10 oktober opent in Museum Boijmans van Beuningen een interessante tentoonstelling over de genreschilderkunst in de zestiende eeuw – de eeuw van de opkomst van het protestantisme, de Beeldenstorm en het begin van de Tachtigjarige Oorlog. In deze turbulente tijd verdween gaandeweg de vanzelfsprekende band tussen kunst en kerk. Kunstenaars moesten op zoek naar nieuwe onderwerpen om af te beelden. Die vonden ze in het dagelijks leven, op kermissen en bruiloften, maar ook tijdens herberg- en bordeelbezoeken. Spelende kinderen, belastingontvangers, pannenkoekenbakkers, boeren en kleurrijke figuren als kwakzalvers, marskramers, waarzeggers en bedelaars kregen de hoofdrol in hun werken. In de genreschilderkunst staat humor centraal, platte humor soms. Het wemelt van de ‘gekke bekken’ en grappige situaties. De werken waren bedoeld als ‘amusement’, maar dienden ook als spiegel voor het eigen gedrag. Behalve topschilders als Jheronimus Bosch en Pieter Bruegel de Oude ging een scala aan meer of minder bekende kunstenaars zich bezighouden met het dagelijks leven als onderwerp. Wel eens gehoord van Jan Sanders van Hemessen, Marinus van Reymerswale, Ambrosius Benson of Jan Vermeijen? Na het zien van de tentoonstelling in Museum Boijmans Van Beuningen vergeet je hun prachtige werk niet meer!

Beslist gaan kijken en van tevoren mijn artikel lezen in het oktobernummer van Collect: ‘Van Bosch tot Brueghel. Lachen, verwonderen en vooral kijken’. ‘De ontdekking van het dagelijks leven-van Bosch tot Bruegel’, Museum Boijmans van Beuningen, Rotterdam (10 oktober 2015 – 17 januari 2016).